Prawo do udziału w głosowaniu (prawo wybierania) w wyborach do Parlamentu Europejskiego (Eurowybory)ma polski obywatel, który:

- skończył 18 lat – nawet wówczas gdy jego 18 urodziny przypadają w dniu wyborów, czyli 7 czerwca;

- nie został pobawiony praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu;

- nie został ubezwłasnowolniony prawomocnym orzeczeniem sądu;

- nie został pozbawiony praw wyborczych prawomocnym orzeczeniem Trybunału Stanu;

Oczywiście! Każda osoba z niepełnosprawnością, bez względu na rodzaj i stopień niepełnosprawności, ma prawo wzięcia udziału w głosowaniu. Wyjątek stanowią te osoby, które ze względu na chorobę zostały ubezwłasnowolnione, a więc odebrano im prawo do samodzielnego podejmowania decyzji.

 
 

Musisz stawić się osobiście w lokalu wyborczym i zakreślić odpowiednie miejsce na karcie do głosowania. Wielokrotnie zgłaszane przez środowisko osób z niepełnosprawnością propozycje wprowadzenia prawa do głosowania przez pełnomocnika, wydłużenia do dwóch dni czasu wyborów, a także innych alternatywnych metod głosowania – np. listownego, zostały ponownie odrzucone. Więcej na ten temat przeczytasz w materiale: „Przyjdzie urna do wyborcy” na www.niepelnosprawni.pl

 
 

Osoby niewidome/ niedowidzące mogą poprosić o odczytanie informacji z karty do głosowania i postawienie na niej znaku w odpowiednim miejscu, każdą osobę, która znajduje się w lokalu wyborczym – oprócz członków komisji wyborczej i mężów zaufania, reprezentujących komitety wyborcze kandydatów na euro deputowanych. Mogą też poprosić o to zaufane osoby – bliskich, przyjaciół – które będą towarzyszyć im podczas wizyty w lokalu. 

 
 

Podobnie jak osoby niewidome/niedowidzące możesz poprosić, aby zrobiła to za ciebie osoba znajdująca się w lokalu (z pewnymi wyjątkami – patrz pkt.4) lub osoba, która ci towarzyszy.

 
 

Warunkiem udziału w głosowaniu jest wpisanie wyborcy do spisu wyborców!

Jeden wyborca może być wpisany tylko do jednego spisu!

 

 

- Jeśli przed dniem Eurowyborów planujesz zmienić miejsce pobytu - postaraj się o zaświadczenie o prawie do głosowania. Z takim dokumentem możesz głosować w dowolnym obwodzie w kraju, za granicą, a także na polskim statku morskim. Wystarczy, że pokażesz go członkom danej komisji wyborczej, a zostaniesz dopisany do spisu wyborców i będziesz mógł pobrać kartę do głosowania. Wniosek o wydanie tego dokumentu złóż w swoim urzędzie gminy najpóźniej do 5 czerwca 2009 r. Wniosek możesz złożyć sam lub przez opiekuna lub członka rodziny – ważne!, aby miał o przy sobie twój dowód osobisty. Uważaj, aby nie zgubić zaświadczenia! Jeśli je utracisz – z własnej winy lub przez przypadek – nie będziesz mógł głosować w miejscu swojego stałego zamieszkania ani nie otrzymasz kolejnego takiego dokumentu;

 

- Jeśli w dniu Euro-wyborów będziesz przebywał w szpitalu lub zakładzie pomocy społecznej - twoje nazwisko zostanie wpisane do spisu wyborców w tejże placówce, a jej dyrektor powiadomi cię o tym. Jeśli dotrzesz do szpitala dokładnie w dniu wyborów, będziesz mógł wziąć udział w glosowaniu, ale tylko na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania.

 

- Jeśli w dniu Euro-wyborów będziesz czasowo przebywał (był zameldowany czasowo) poza miejscem stałego zameldowania -  złóż wniosek o dopisanie do listy wyborów w miejscu czasowego pobytu; w tym celu udaj się do urzędu gminy w miejscowości, w której przebywasz; wniosek musisz złożyć najpóźniej do 28 maja 2009 r. Po dopisaniu do spisu w miejscu czasowego twoje nazwisko zostanie wykreślone z listy w miejscu stałego zamieszkania;

 

- Jeśli w dniu Euro-wyborów nie będziesz nigdzie zameldowany, a będziesz chciał wziąć udział w wyborach - złóż wniosek o dopisanie do listy wyborców  w miejscu swojego czasowego pobytu – w tym celu udaj się do gminy, w której przebywasz; wniosek musisz złożyć najpóźniej do 28 maja 2009r.

 

 

Tak, ale w ściśle określonych sytuacjach, czyli wtedy gdy:

- przedstawisz zaświadczenie o prawie do głosowania;

- w spisie wyborców nie ma twojego nazwiska, ale ty udokumentujesz, że mieszkasz na terenie danego obwodu głosowania, a urząd gminy potwierdzi, że nie otrzymał żadnego zawiadomienia o tym, że utraciłeś prawa wyborcze, albo zostałeś wpisany na listę wyborców w innym obwodzie;

- zostałeś skreślony z listy wyborców w szpitalu lub domu pomocy społecznej, ale wtedy gdy przedstawisz dokument, że opuściłeś te placówki w przeddzień wyborów;

- przybędziesz do szpitala lub domu pomocy społecznej, w którym chcesz głosować w przeddzień wyborów;

- jesteś obywatelem polskim, ale na stałe mieszkasz za granicą, ale w czasie Eurowyborów znalazłeś się na terenie Polski – wtedy wystarczy, że pokażesz swój polski paszport, dokument potwierdzający, że stale mieszkasz za granica, dokument potwierdzający uprawnienia do korzystania ze świadczeń społecznych za granica, albo kartę stałego pobytu.  

 

Osoby przebywające w szpitalach i domach pomocy społecznej, które nie mogą opuszczać swoich łóżek powinny zgłosić chęć wzięcia udziału w wyborach do działającej tam komisji - o ile w tej placówce został utworzony obwód głosowania. Mogą to zrobić za pośrednictwem pielęgniarki lub lekarza. W dniu głosowania, o wyznaczonej godzinie, członkowie komisji zjawią się u nich z tzw. wędrującą urną. 

Jako osoba z niepełnosprawnością możesz wybrać obwód, w którym znajduje się lokal dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnością, ale na terenie gminy w której mieszkasz na stałe. Aby wziąć udział w głosowaniu w innym obwodzie musisz złożyć wniosek o dopisanie do spisu wyborców w wybranym obwodzie. Wniosek złóż w urzędzie swojej gminy najpóźniej do dnia 28 maja 2009r.

 
 

Zgodnie z harmonogramem kampanii wyborczej do Parlamentu Europejskiego, do 17 maja zostaną podane do publicznej wiadomości informacje o numerach i granicach obwodów głosowania. Będziesz miał zatem jeszcze 3 tygodnie, a by sprawdzić, który lokal (lokale) wyborcze w twojej gminie zostały dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnością. Szukaj ich na obwieszczeniach, które będą rozklejane przed wyborami na ulicach. Ale prościej będzie po prostu zadzwonić do urzędu gminy i poprosić o wskazanie adresów takich miejsc. Albo skorzystać z informacji w Internecie. Adresy lokali dostosowanych dostępne będą na stronach m.in.: Państwowej Komisji Wyborczej – www.pkw.gov.pl oraz urzędów poszczególnych miast.

Jeśli dostosowany lokal znajduje się poza twoim okręgiem wyborczym, złóż wniosek o dopisanie twojego nazwiska do spisu wyborców właśnie w tym okręgu, albo postaraj się o zaświadczenie o prawie do głosowania.  

 
 

Miejsca, w których organizowane są lokale wyborcze, zwykle nie zmieniają się od lat. Jeśli wiesz, że lokal wyborczy w twoim obwodzie nie jest dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnością możesz to zgłosić do Rzecznika Praw Obywatelskich. Po twojej interwencji Rzecznik zwróci się do osób odpowiedzialnych za wyznaczenie punktów wyborczych o ich dostosowanie. Zgłoszenia można wysyłać do dnia 30 kwietnia br. przy pomocy specjalnego formularza umieszczonego na stronie internetowej Rzecznika Praw Obywatelskich – www.rpo.gov.pl. Kampanię organizuje Rzecznik Praw Obywatelskich oraz Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji. Więcej informacji o akcji znajdziesz także u patronów medialnych – www.niepelnosprawni.pl (patrz zakładka: EURO-wybory), www.onet.pl, www.wiadomosci24.pl oraz w dzienniku „POLSKA – The Times”.

 
 

 

Przed każdymi wyborami Państwowa Komisja Wyborcza zawsze apeluje do władz samorządowych, aby nie tylko dostosowali odpowiednio lokale wyborcze, ale też pomogli osobom z niepełnosprawnością w dotarciu do nich. Wiele gmin odpowiada na te prośby organizując dla wyborców z niepełnosprawnością bezpłatny dowóz na wybory. Warto wiec, abyś zadzwonił do swojego urzędu gminy i dowiedział się, czy przewiduje taki transport i jak możesz z niego skorzystać. Jeśli twoja gmina nie zagwarantuje się transportu do lokalu wyborczego, sprawdź czy w ten sposób nie pomagają lokalne organizacje pozarządowe działające na rzecz osób z niepełnosprawnością. O pomoc możesz też poprosić rodzinę i przyjaciół.

 

 

Tekst: Magdalena Gajda, Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji

 

Konsultacja merytoryczna: Beata Tokaj, dyrektor zespołu prawnego i organizacji wyborów Krajowego Biura Wyborczego – Państwowa Komisja Wyborcza

 

 

Więcej informacji dla Euro-wyborców z niepełnosprawnością na www.niepelnosprawni.pl