rozmiar tekstu: A A A
Informacje o Parlamencie
Parlament Europejski
  
 
1.     Jak powstał Parlament Europejski?
2.     Gdzie ma siedzibę Parlament Europejski?
3.     Na jakich zasadach rozdzielane są mandaty w Parlamencie Europejskim?
4.     W jaki sposób przeprowadzane są wybory do Parlamentu Europejskiego i kto może wziąć   w nich udział?
5.     Jaką strukturę posiada Parlament Europejskiego?
6.     Czym są grupy polityczne w Parlamencie Europejskim?
7.     Jakie funkcje pełni Parlament Europejski?
8.     Jak wygląda dzień pracy Parlamentu Europejskiego?
9.     Jak każdy obywatel może się zwrócić z prośbą o pomoc do Parlamentu Europejskiego?
10.   Co Parlament Europejski oferuje młodym ludziom?
 

 
1.     Jak powstał Parlament Europejski?
 
Pierwszym krokiem do integracji europejskiej było utworzenie Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali (EWWiS ) na mocy Traktatów paryskich w 1952 roku. Głównym zadaniem powstałej wspólnoty miało być stworzenie i regulowanie wspólnego rynku węgla i stali. Jednym z elementów podpisanego traktatu było utworzenie Zgromadzenia jako organu łączącego wszystkie kraje EWWiS. W pierwszym posiedzeniu Zgromadzenia, które odbyło się we wrześniu 1952 roku brało udział 78 członków, którzy pochodzili z grona parlamentarzystów krajowych. W 1957 roku na mocy Traktatów rzymskich powołano do życia Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG) i Euratom.Przy okazji ich ustanowienia zdecydowano, iż istniejące dotąd Zgromadzenie stanie się instytucją trzech Wspólnot i przyjmie nazwę Europejskie Zgromadzenie Parlamentarne. Obecna nazwa – Parlament Europejski – obowiązuje od 1962 r. Bezpośrednie wybory do Parlamentu Europejskiego zostały przeprowadzone po raz pierwszy w 1979 r.
 
 
2.     Gdzie obraduje Parlament Europejski?
 
            Od 1992 r. Parlament ma trzy siedziby: w Strasburgu, Brukseli i Luksemburgu. Za oficjalną siedzibę przyjmuje się Strasburg, gdzie odbywają się sesje plenarne i obrady grup politycznych, a także debata budżetowa. W Brukseli pracują komisje parlamentarne i znajdują się kluby poselskie. Natomiast w Luksemburgu mieści się Sekretariat Generalny Parlamentu.
 
 
3.     Na jakich zasadach rozdzielane są mandaty w Parlamencie Europejskim?
 
      Każde państwo posiada określoną liczbę eurodeputowanych uzależnioną od liczby mieszkańców danego kraju. Ogólną liczbę eurodeputowanych, jak i podział mandatów między państwami członkowskimi określają traktaty. Zgodnie z Traktatem z Nicei liczba eurodeputowanych nie może przekraczać 732. Ze względu jednak na przystąpienie Bułgarii i Rumuni do Unii Europejskiego w trakcie kadencji Parlamentu Europejskiego (2004-2009) liczba ta została tymczasowo zwiększona do 785.
 
Podział mandatów pomiędzy kraje członkowskie

2004-2009
2009-2014
Niemcy
99
Niemcy
99
Wielka Brytania
78
Wielka Brytania
72
Francja
78
Francja
72
Włochy
78
Włochy
72
Hiszpania
54
Hiszpania
50
Polska
54
Polska
50
Rumunia
35
Rumunia
33
Holandia
27
Holandia
25
Grecja
24
Grecja
22
Czechy
24
Czechy
20
Belgia
24
Belgia
22
Węgry
24
Węgry
20
Portugalia
24
Portugalia
22
Szwecja
19
Szwecja
18
Bułgaria
18
Bułgaria
17
Austria
18
Austria
17
Słowacja
14
Słowacja
13
Dania
14
Dania
13
Finlandia
14
Finlandia
13
Irlandia
13
Irlandia
12
Litwa
13
Litwa
12
Łotwa
9
Łotwa
8
Słowenia
7
Słowenia
7
Estonia
6
Estonia
6
Cypr
6
Cypr
6
Luksemburg
6
Luksemburg
6
Malta
5
Malta
5
Razem
785
 
732

 
 
4.     W jaki sposób przeprowadzane są wybory do Parlamentu Europejskiego i kto może wziąć w nich udział?
 
Wybory do Parlamentu Europejskiego są powszechne, wolne, tajne, bezpośrednie i proporcjonalne. Inne kwestie związane z głosowaniem pozostawiono w gestii rządów krajowych.
Prawo do głosowania ma każdy pełnoletni obywatel Unii Europejskiej, czyli ten, kto posiada obywatelstwo jednego z krajów członkowskich wchodzących w jej skład albo też spełnia inne warunki, np. mieszka przez określony okres czasu na terenie danego kraju członkowskiego.
 
 
5.     Jaką strukturę posiada Parlament Europejski?
 
Wśród organów kierowniczych Parlamentu Europejskiego można wymienić: Przewodniczącego, jego zastępców, Prezydium oraz trzy Konferencje. Na czele Parlamentu stoi Przewodniczący wybierany na 2,5 – letnią kadencję w wyborach tajnych. Przewodniczący pełni rolę szefa Parlamentu, który przewodzi obradom i sprawuje pieczę nad ich przebiegiem. Jest odpowiedzialny za porządek sesji parlamentarnej i decyduje o jej rozpoczęciu i zakończeniu. Przewodniczący reprezentuje również Parlament Europejski na zewnątrz w kontaktach z pozostałymi instytucjami unijnymi oraz na forum międzynarodowym.
            Przewodniczący wspierany jest przez zastępców wybieranych podobnie jak on na 2,5- letnią kadencję w tajnych wyborach. Czternastu wiceprzewodniczących reprezentuje wszystkie ugrupowania polityczne. Zastępują oni przewodniczącego w razie jego nieobecności lub niezdolności do wykonywania obowiązków. Wraz z przewodniczącym i kwestorami tworzą oni Prezydium. Podczas zebrań zwoływanych co najmniej dwa razy w miesiącu Prezydium zajmuje się głównie sprawami organizacyjno – administracyjnymi, tj. decyduje o porządku posiedzeń, liczbie pracowników Sekretariatu i ich wynagrodzeniach. Jednym z bardzo istotnych zadań tego organu jest wybór Sekretarza Generalnego.
            W skład Parlamentu wchodzą dodatkowo trzy Konferencje, tj. Przewodniczących, Przewodniczących Komisji i Przewodniczących Delegacji. Konferencja Przewodniczących składa się z Przewodniczącego, jego zastępców oraz przedstawicieli każdej z grup politycznych funkcjonujących w Parlamencie. Jest głównym organem dbającym o kontakty zewnętrzne oraz ważnym łącznikiem z pozostałymi instytucjami i parlamentami krajów członkowskich. Ponadto dba o korzystne stosunki z państwami i instytucjami nie należącymi do Unii Europejskiej. Na swoich spotkaniach podejmuje decyzje dotyczące rozdysponowania miejsc po wyborach, organizacji pracy Parlamentu oraz planowania legislacyjnego
 
W Parlamencie Europejskim funkcjonują również następujące komisje:
 
  • Spraw zagranicznych
  • Rozwoju
  • Handlu zagranicznego
  • Budżetu
  • Kontroli budżetowej
  • Spraw gospodarczych i monetarnych
  • Zatrudnienia i spraw socjalnych
  • Ochrony środowiska naturalnego
  • Przemysłu
  • Rynku wewnętrznego i ochrony konsumentów
  • Transportu i turystyki
  • Rozwoju regionalnego
  • Rolnictwa i rozwoju wsi
  • Rybołówstwa
  • Kultury i edukacji
  • Prawa
  • Wolności obywatelskiej
  • Spraw konstytucyjnych
  • Praw kobiet i równouprawnienia
  • Petycji.
 
Parlament Europejski może także powoływać komisje śledcze. Ich zadaniem jest badanie spraw związanych z nieprzestrzeganiem prawa oraz jego nadużywaniem przez poszczególne organy Unii Europejskiej.
 
 
6.     Czym są grupy polityczne w Parlamencie Europejskim?
 
            Każdy parlament podzielony jest na frakcje ze względu na poglądy i przekonania polityczne. W parlamentach narodowych są to partie polityczne, natomiast w Parlamencie Europejskim istnieją grupy. Bardzo istotną cechą grup politycznych jest fakt, że nie maja charakteru narodowego.
 
Liczba grup politycznych zmienia się wraz z każdą kadencją Parlamentu Europejskiego, a obecnie wynosi 7. Należą do nich:
  • Grupa Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci) i Europejskich Demokratów (PPE-DE) - 287 eurodeputowanych,
  • Grupa Socjalistyczna w Parlamencie Europejskim (PSE) - 217 eurodeputowanych,
  • Grupa Przymierza Liberałów i Demokratów na rzecz Europy (ALDE) - 100 eurodeputowanych,
  •  Grupa Unii na rzecz Europy Narodów UEN - 44 eurodeputowanych,
  • Grupa Zielonych/Wolne Przymierze Europejskie (Verts/ALE) - 43 eurodeputowanych,
  • Konfederacyjna Grupa Zjednoczonej Lewicy Europejskiej / Nordycka Zielona Lewica (GUE/NGL) - 41 eurodeputowanych,
  • Grupa Niepodległość i Demokracja IND/DEM - 22 eurodeputowanych,
  • Niezrzeszeni NI – 30 eurodeputowanych.
 
7.      Jakie funkcje pełni Parlament?
 
Dzięki temu, że Parlament Europejski wybierany jest przez obywateli całej Unii Europejskiej jest jedyną instytucją, która ma charakter całkowicie demokratyczny. Pełni on trzy bardzo istotne funkcje: legislacyjną, kontrolną oraz budżetową.
Parlament Europejski nie posiada uprawnień legislacyjnych w takim samym stopniu jak parlamenty krajowe. Jego funkcja jest ograniczona, gdyż musi współpracować z Radą Unii Europejskiej i nie posiada prawa do inicjatywy ustawodawczej. Działalność legislacyjna opiera się na kilku procedurach wprowadzonych przez traktaty unijne.
            Funkcja kontrolna realizowana jest przez Parlament Europejski za pomocą klasycznych instrumentów kontroli, do których należą: interpelacje i pytania, analiza sprawozdań, absolutorium budżetowe, wotum nieufności dla Komisji Europejskiej oraz powoływanie komisji śledczych.
            Budżet Unii Europejskiej uchwalany jest w dość skomplikowanym procesie, tzw. procedury budżetowej. Poszczególne instytucje unijne przygotowują plany swoich wydatków i przekazują je Komisji Europejskiej, która łączy je w całość tworząc wstępny projekt ustawy i przedstawia go Radzie Unii Europejskiej. Jeżeli nie ma ona żadnych uwag uchwala budżet i przekazuje go Parlamentowi Europejskiemu. Parlament może nie wyrazić zgody na przyjęcie budżetu.
 
 
8.     Jak wygląda dzień pracy Parlamentu?
 
      Parlament Europejski pracuje w trybie sesyjnym. Podstawą jest sesja zwykła, która rozpoczyna się corocznie w drugi wtorek marca. Jest ona podzielona na podsesje, które mają miejsce każdego miesiąca oprócz sierpnia. Przed każda podsesją Konferencja Przewodniczących przygotowuje plan porządku obrad, który następnie jest przegłosowywany na początku sesji. W pierwszym tygodniu miesiąca Parlament pracuje plenarnie, przez dwa kolejne pracują komisje, a w czwartym tygodniu parlamentarzyści gromadzą się na spotkania w grupach politycznych. Wszystkie dokumenty dotyczące debat i zagadnień opracowywanych przez Parlament Europejski tłumaczone są na języki oficjalne Unii Europejskiej. Czas zajmowania głosu przez deputowanych jest ściśle określony. Pierwszeństwo w zabieraniu głosu należy do przedstawicieli grup politycznych i sprawozdawców komisji parlamentarnych.
            Większość decyzji podejmowanych jest bezwzględną większością głosów, ale istnieją przypadki gdy obowiązuje większość kwalifikowana, tzn. 3/5 i 2/3 głosów. Każdy poseł musi głosować osobiście i nie może tego nikomu zlecać. Głosowanie odbywa się poprzez podniesienie ręki lub przy pomocy systemu elektronicznego.
 
 
 
9.     Jak każdy obywatel może się zwrócić z prośbą o pomoc do Parlamentu Europejskiego?
 
Każdy obywatel Unii Europejskiego ma prawo złożyć petycje do Parlamentu Europejskiego, która dotyczy spraw mieszczących się w zakresie działalności Unii. Rozpatrywaniem petycji zajmuje się specjalna komisja, która decyduję czy zostało naruszone prawo europejskie. Jeżeli tak się stanie, informuje ona o swoim stanowisku. W przypadku braku reakcji petycja może zostać wniesiona do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.
 

 
10.     Co Parlament Europejski oferuje młodym ludziom?
 
            Parlament Europejski oferuje różnego rodzaju staże i wizyty naukowe. Kandydat ubiegający się o staż musi spełnić określone warunki, tj. być obywatelem UE, znać dwa języki urzędowe Unii oraz mieć ukończone 18 lat. Uczestnicy praktyk mają do wyboru kilka rodzajów staży:
 
·                   opcja ogólna,
·                   opcja dziennikarska,
·                   staże dla tłumaczy pisemnych,
·                   staże dla tłumaczy ustnych.